Werkdruk


Wat verstaat Rijn IJssel onder werkdruk?

Rijn IJssel volgt TNO als het gaat om de definiëring van werkdruk:


’Werkdruk ontstaat bij disbalans tussen dat wat van een medewerker gevraagd wordt (taakeisen) en de mogelijkheden van de werknemer om aan die vraag te voldoen (regelmogelijkheden). Aanhoudende disbalans vermindert de kwaliteit van het werk, dat is zowel voor de werknemer als voor de werkgever een probleem. Bovendien kan een aanhoudende disbalans leiden tot werkstress: lichamelijke, emotionele of cognitieve stressklachten.” (Roos Schelvis, TNO, 5-10-2017).


Taakeisen kunnen zijn: de hoeveelheid taken, emotionele belasting, de organisatiecultuur. Regelmogelijkheden zijn bijvoorbeeld: autonomie, steun van collega’s en medezeggenschap. Zie voor meer informatie www.tno.nl


Naast aandacht voor werkdruk wil Rijn IJssel ook het werkplezier vergroten. Zowel jij als je medewerker hebben daar een sleutelrol in!

Veelvoorkomende reacties

Als werkdruk ter sprake komt, wordt vaak genoemd dat werkdruk toch ‘subjectief’ is; dat de beleving van een medewerker daarbij een rol speelt. Dat klopt. Individuele factoren spelen altijd ook een rol. Zoals: competenties, persoonlijkheid, maar ook de privé-situatie van een medewerker.


Ook wordt wel gesteld dat werkdruk ‘’er altijd al was’’. Dit is niet het geval. Uit onderzoek en landelijke cijfers, bijvoorbeeld van CBS en TNO, blijkt duidelijk dat we in de laatste jaren meer geld dan ooit kwijt zijn aan ziekteverzuim veroorzaakt door werkstress of burnout.


‘’Werkdruk is niet erg, een beetje druk zijn kan best lekker zijn’’. Bij deze reactie wordt onder werkdruk wat anders verstaan. Er wordt dan gedoeld op druk zijn en daarbij soms zelfs in een zekere ‘’flow’’ zitten. Rijn IJssel verstaat onder werkdruk langdurige werkdruk die tot werkstress leidt.

Hoe is het binnen Rijn IJssel gesteld met werkdruk?

Uit het Medewerkersonderzoek van het najaar van 2018 blijkt dat 41,3% van alle medewerkers een (veel) te hoge werkdruk ervaart. Ook uit de Risico Inventarisatie & Evaluatie (RI&E) van 2017 en 2018 onder de leidinggevenden van de onderwijsclusters bleek dat er sprake is van werkdruk.

Wat doet Rijn IJssel als het gaat om werkdruk?

Rijn IJssel heeft als werkgever, een belangrijke verplichting om werkdruk te voorkomen of verminderen. Dit moet niet alleen vanuit de Arbowet, maar sinds oktober 2018 ook vanuit de opdracht van de CAO MBO.

Rijn IJssel onderzoekt de werkelijke oorzaken van werkdruk, treft daar maatregelen op en evalueert deze. In juli 2019 is het Werkdrukplan vastgesteld door het CvB, na instemming van de OR.

Het Werkdrukplan in grote lijnen


In het Werkdrukplan worden 5 verbeterlijnen beschreven:

1. Planning en roostering

2. Samenwerking staf-onderwijs

3. Samenwerking staf-onderwijs

4. Versterken leiderschap

5. Versterken leiderschap


Ook wordt ingegaan op het bevorderen van werkplezier door onder andere te werken aan de werkomstandigheden van medewerkers en de organisatiecultuur.

2019 staat in het teken van verder uitwerking van het Werkdrukplan en gaan we starten met de implementatie van de maatregelen. Eind 2019 worden alle activiteiten op het gebied van werkdruk en werkplezier onderdeel van De Gezonde School.

Wil je meer lezen over de verbeterlijnen en de acties die daarbij horen, zie het Werkdrukplan op Plein.


Wat kan je zelf doen aan werkdruk?


Niet alleen werkgevers hebben de taak om wat te doen aan werkdruk. Ook medewerkers zelf hebben een verantwoordelijkheid. Bijvoorbeeld om fit en uitgerust op het werk te verschijnen. Van jou als medewerker verwachten we het een en ander, zoals:


  • Denk na of het werk nog bij je past

Zo niet, is er dan professionalisering nodig of is het mogelijk in overleg met je leidinggevende of je teamleden andere taken uit te voeren?


  • Denk na of de organisatie bij je past

Zo niet, kan je dan op zoek naar een andere werkplek binnen of buiten Rijn IJssel. Eventueel geholpen door loopbaanadvies, outplacement, etc.?


  • Werk efficiënt en effectief

Lukt dat niet zo goed, ga dan na hoe je dat kunt verbeteren. Veel collega’s verbeterden hun werkwijzen al door de PEP-training te volgen. Denk na over wat je nog meer kunt doen. Van werken in een stilteruimte tot aan strakker plannen en het beperken van perfectionisme.


  • Zorg voor een gezonde leefstijl

Denk hierbij aan de BRAVO-aspecten. Het advies is natuurlijk:

- meer Bewegen

- minder Roken

- matig met Alcohol

- gezonde Voeding

- meer Ontspanning


  • Heb voortdurend aandacht voor de balans tussen werk en privé

Heb je bijvoorbeeld tijdelijk zorgtaken, bespreek dit dan met je leidinggevende en kijk welke regelingen uit de CAO of specifiek van Rijn IJssel je kunnen ondersteunen. Raadpleeg indien nodig het team HR Beheer of een HR-adviseur.


  • Laat je op tijd bijstaan voor advies, ondersteuning, coaching en begeleiding

In eerste instantie kan je natuurlijk altijd je huisarts raadplegen en de mogelijkheden die je zorgverzekeraar biedt benutten. Daarnaast heeft Rijn IJssel ook belang bij jouw duurzame inzetbaarheid. Je kunt terecht bij de adviseur Arbeid & Gezondheid, de bedrijfsarts, de HR-adviseur en de loopbaanadviseurs/coaches van team Leren & Ontwikkelen van HR M&D. Je kunt ook een preventief medisch onderzoek (PMO) aanvragen.


  • Heb en houd de regie op je leven, je werk en je loopbaan

Is het tijd voor een carrièreswitch? Benut je in je werk niet optimaal je talenten? Ben je niet blij met je werk, je leidinggevende of je team of de sector waarin je werkt? Zet een stap en ga in gesprek.


  • Informeer je leidinggevende over problemen in je werk of bij je inzetbaarheid

Wat niet weet, wat niet deert, is de uitspraak. Zolang je leidinggevende niet weet wat er speelt, kan deze ook geen actie ondernemen om jou te helpen. Werkdruk en werkstress is de verantwoordelijkheid van ons allemaal.


  • Ga tijdig het gesprek aan met je leidinggevende en je teamleden om duurzaam inzetbaar te blijven

Er zijn mogelijkheden en enkele regelingen waar medewerkers op terug kunnen vallen. Zo kan een team in een werkoverleg de taakverdeling in het team bespreken en een voorstel daarover doen aan de teamleider. Op Plein vind je de actuele regeling Werkoverleg terug.


  • Doe mee aan onderzoeken

Hoe meer respons er is bij onderzoeken, hoe beter. Jouw feedback is zeer waardevol en belangrijke input om actie te kunnen ondernemen. Dus vul in dat medewerker onderzoek!


Wat kan je leidinggevende voor je doen bij werkdruk?


Je leidinggevende kan:

  • in (Koers-)gesprekken aandacht besteden aan werkdruk en werkplezier en aan wat jij nodig hebt om duurzaam inzetbaar te blijven.
  • in kaart brengen hoe het zit met jouw werkdruk aan de hand van de vragen uit het figuur ‘Huis van Werkvermogen’.

Toelichting huis van werkvermogen medewerkers


In het Koersgesprek met je leidinggevende kan je ingaan op je vitaliteit/werkvermogen oftewel: je duurzame inzetbaarheid. Daarbij kan je kijken naar het Huis van Werkvermogen en ter voorbereiding op het gesprek, de vragen die daarin staan, beantwoorden (kleur het witte bolletje in met de uitslag. Rood = is niet van toepassing, grijs = is een beetje van toepassing, groen = is van toepassing).


De Finse professor Juhani Ilmarinen heeft werkvermogen en de factoren die daarop van invloed zijn, weergegeven in de vorm van een huis:

  • De begane grond is de basis en bevat de lichamelijke en psychische gezondheid.
  • De eerste verdieping omvat de kennis en vaardigheden die je nodig hebt om het werk goed te kunnen doen.
  • De tweede verdieping bestaat uit werkhouding en motivatie. Het gaat hier om de waarden die je drijven, zoals respect en waardering en je band met de organisatie.
  • De derde verdieping vertegenwoordigt je werkomstandigheden, de inhoud van je werk, taakeisen maar ook de manier waarop leiding gegeven wordt, de taakverdeling, etc. Het staat voor alles wat de organisatie je biedt en van je vraagt.
  • De factoren beïnvloeden elkaar en het symbool daarvoor is de trap.
  • Ook de omgeving heeft invloed op jou als medewerker: de maatschappij, je vrienden en kennissen en je familie. Je werk en privé dienen in balans te zijn om duurzaam inzetbaar te zijn en blijven.